Skip Navigation Links
Uvod
Novosti
Prodaja
Prodavnica
Stručni članci
Članci
SoftverExpand Softver
UslugeExpand Usluge
Oprema
Materijali
Ordinacije
Stomatolog
Zanimljivosti
Forum
Kontakt
Linkovi
O nama

Afte



 

Mnogi su osetili nelagodnost koju sa sobom nose afte, jedna od najčešćih bolesti oralne sluznice koju nazivamo još recidivirajuće (koje se ponavljaju) oralne ulceracije, odnosno recidivirajući aftozni stomatitis. Od tog poremećaja pati veliki broj ljudi širom sveta, čemu svedoči velika pojavnost u opštoj populaciji - od 10 do 25 posto. Samo u Europi 17 posto stanovništva boluje od aftoznih ulceracija. Bolest je češća među ljudima višeg socijalno-ekonomskog statusa, kod žena i osoba koje su pojačano izložene stresu, a katkad je posredi porodična predispozicija. Čudno, ali izuzetno je retka u pušača. Afte su uopšte bolest mlađe populacije, najčešće se javljaju u periodu od 10. do 19. godina, ali s tendencijom ponavljanja tokom života. Takva priroda bolesti, kao i nepredvidiv početak i intenzitet, čine afte vrlo neugodnom, često teško snošljivom bolešću.
Pravi uzrok njihovog nastanka je nepoznat, međutim, postoje neki predisponirajući činioci, u koje svrstavamo:
•    anemiju zbog nedostatka železa i vitamina B
•    neutropeniju (smanjenje broja neutrofilnih leukocita u krvi)
•    lokalnu traumu
•    alergijska stanja
•    emocionalni stres
•    fizičku iscrpljenost
•    usporen protok u krvnim žilama epitela
•    metaboličke poremećaje
•    hormonalne poremećaje
•    hronične bolesti koje dovode do imunodeficijencije, tj. slabljenja funkcije imunološkog sistema
Aftozne promene javljaju se samo na oralnoj sluznici kao okrugle, jasno ograničene bolne ulceracije plitkog, nekrotičnog, žućkastog dna i blago uzdignutih crvenih rubova. U pravilu se uvek pojavljuju na tzv. nefunkcionalnoj sluznici (sluznica obraza, jezik, podjezični prostor), a na mastikatornoj ili funkcionalnoj sluznici (zubno meso, tvrdo nepce) javljaju pojedinačne (solitarne) afte koje ne ubrajamo u autoimuni poremećaj.

Solitarne afte predstavljaju pojedinačni prekid kontinuiteta epitela oralne sluznice, a najčešće nastaju zbog njezine ozlede. Reč je o okruglim, nešto udubljenim promenama, sa žučkastim dnom i crvenim rubom. Poprilično su bolne te izazivaju oteklinu i bol regionalnih limfnih čvorova. Pre pojave solitarne afte javljaju se simptomi poput svrbeža ili pečenja sluznice, a u neposrednoj okolini razvija se reaktivna upalna reakcija. Solitarne afte za nekoliko dana spontano zarastaju. Međutim, pravilnim terapijskim pristupom može se ublažiti pojava neugodnih simptoma i skratiti vreme zarastanja. Taj pristup podrazumeva primenu površinskog anestetika, kortikosteroidnih obloga i vitamina B grupe, te ispiranje antisepticima i čajem od kamilice koji smiruju upalu.Male, velike i herpesu slične. Zavisno od veličine i broja, kao i izgledu ulceracija, afte delimo na:

Male ili minor afte - Najčešće su i javljaju se u čak 80 posto slučajeva. To su plitka oštećenja s crvenim rubom, promera manjeg od jednog centimetra, smeštena na rubu jezika i obraznoj sluznici. Istovremeno se može javiti jedna afta ili nekoliko njih. Bolne su jer dosežu u dubinu sluznice do sloja u kojem ima mnogo osetljivih malih tela. Traju oko sedam do 14 dana i spontano zarastaju bez ožiljka. U nekih obolelih javljaju se u kontinuitetu tokom nekoliko uzastopnih meseci (stalno nastaju nova oštećenja), pa ih nazivamo habitualne afte.

Velike ili major afte - Ređe su i javljaju se kod oko 10 posto populacije. Najčešće su smeštene na usnama, bočnim rubovima jezika, obraznoj sluznici kao i na mekom nepcu i resici. U upoređenju s malim aftama, veće su od jednog centimetra u promeru i brojčano ih je manje. Karakteriše ih upalna reakcija, oteklina, povišena telesna temperatura, povećana sedimentacija itd. Prodiru dublje u vezivno tkivo, zbog čega dolazi do razaranja živčanih završetaka, pa za razliku od malih, nisu bolne. Međutim, zbog dubljeg prodora, treba im tri do šest dana da zarastu, nakon čega ostaje ožiljak.

Herpetiformne afte - Dobile su naziv zbog sličnosti kliničke slike oštećenja kod herpesa. Karakteriše ih veliki broj sitnih oštećenja (do 100) koja se međusobno stapaju i izrazita bolnost, jer nastaju na jako upaljenoj podlozi, najčešće na podjezičnoj i obraznoj sluznici. U slučaju herpetiformnih afti pojačano je izlučivanje sline, a gutanje i govor su otežani. Traju sedam do 14 dana. Zbog lečenja je izuzetno važno razlikovati afte od herpesa. Naime, kod afti se primenjuju kortikosteroidi, koji se kod herpesa ne smeju davati jer deluju imunosupresivno na T-limfocite (odgovorni za staničn-i imunitet koji je najvažniji u obrani od virusa i gljiva).  Danas je jasno da ih s herpes simplex virusnom infekcijom veže jedino naziv.
Karakteristika svih oblika afti, a ujedno i jedan od dijagnostički važnih kriterijuma u razlikovanju od oralnih oštećenja uzrokovanih herpes simplex virusom (HSV), njihov je smeštaj. Afte se nikad ne javljaju na koži i već spomenutoj funkcionalnoj sluznici, tj. nepcu i zubnom mesu. Herpes se javlja na koži lica, a retko u usnoj duplji, a kad se i pojavi, to je uglavnom na tvrdom nepcu, tj. na funkcionalnoj sluznici. Ono po čemu se može razlikovati herpes simplex od afti jesu početak bolesti i klinički izgled. Naime, herpes provocira prehlada, a javlja se i u sklopu infekcijskih bolesti, psihotraume i izmenjenih imunoloških uslova, dok afte nisu vezane uz te fenomene. Što se tiče kliničkog izgleda, herpesna oštećenja nastaju prskanjem mehurića, a afte su oštećenja pravilnog, kružnog  oblika, crvenog ruba i žutog dna.

Lečenje afti - Uključuje lokalnu ili sistemsku primenu kortikosteroida, imunostimulacijsku i vitaminsku terapiju. Ponajpre se nastoji sprečiti bol primenom površinskih anestetika te ispiranjem različitim tečnostima, nakon čega sledi smirivanje upale upotrebom kortikosteroida, te pospešivanje epitelizacije i podizanje otpornosti organizma.
 


Od prvih zubića do škole...

Hrana za Vaš lepši osmeh...

Kad kroz zube prostruji bol - zubobolja

Skip Navigation Links
Copyright Medical Software Team IT Solutions and Services © 2017